İ.B.B. Şehir Tiyatroları’nın Yeni Oyunu: Çıkmaz Sokak

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nın yeni oyunu Çıkmaz Sokak, seyircilerle buluşmaya devam ediyor. Oyun, 21 Ekim-1 Kasım tarihleri arasında Üsküdar Musahipzade Celâl Sahnesi’nde seyredilebilir.

Çıkmaz Sokak, dünyanın çeşitli ülkelerinde yaşanan darbe rejimlerini tek bir ülke üzerinden anlatıyor ve “şiddet” kavramını irdeliyor. Darbe rejiminin hüküm sürdüğü bir dönemde işkenceci olarak görev yapan bir polis memurunun, yıllar sonra işkence uyguladığı kadın tarafından sorgulanması konu ediliyor. Oyunda, işkence görenin kendisine uygulanan şiddete karşılık, işkence yapana karşı şiddet uygulamasının insani bir davranış olup olmadığı sorgulanıyor. Yazar, şiddetin her türlüsünün karşı şiddeti yarattığının ve çözümün gerçek demokraside aranması gerektiğinin altını çiziyor.

Tuncer Cücenoğlu’nun yazdığı Mazlum Kiper’in yönettiği oyunun dramaturgluğunu Hatice Yurtduru, sahne tasarımını Mehmet Emin Kaplan, kostüm tasarımını Aysel Doğan, ışık tasarımını Zilkifli Özdemir, efekt tasarımını Ersin Aşar yaptı. Çıkmaz Sokak’ta Hümay Güldağ, Erhan Özçelik, Aslı Narcı rol alıyor.


Çıkmaz Sokak’ın broşüründen:


Yazan: Tuncer Cücenoğlu


Tuncer Cücenoğlu, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nden mezun oldu. Türkiye Yazarlar Sendikası ve Uluslararası P.E.N. Türkiye Merkezi üyesi olan Cücenoğlu, Müjdat Gezen Sanat Merkezi Özel Konservatuarı “Dramatik Oyun Yazarlığı” öğretmeni ve Kıbrıs Yakın Doğu Üniversitesi Yazarlık Bölümü öğretim görevlisi olarak çalışıyor. Cücenoğlu ayrıca “Mitos Boyut Yayınevi” danışmanı.

Cücenoğlu, Tobav (2),Türk Kadınlar Birliği (1), Ankara Sanat Kurumu (2), Abdi Ipekçi (1), İsmet Küntay (1), Avni Dilligil (2), Uluslararası Tiyatro Enstitüsü (1), Kasaid (1), Lions (2), Kültür Bakanlığı (1) ve Muhsin Ertuğrul En Başarılı Yazar Ödülü (1) olmak üzere Türkiye'den 15, ayrıca Yugoslavya’dan (1) ve Hollanda’dan (1) olmak üzere toplam 17 ödül kazandı. Cücenoğlu'nun oyunları Rusça, İngilizce, Almanca, Fransızca, Bulgarca, Yunanca, Makedonca, İsveççe, Gürcüce, Urduca, Japonca, Romence, Azerice, Tatarca, Lehçe, Çuvaşça, Sırpça, İspanyolca, Arapça, Farsça vb. olmak üzere birçok yabancı dile çevrildi, çevriliyor.

Başta Çığ, Matruşka, Boyacı, Kadıncıklar, Kızılırmak, Çıkmaz Sokak, Dosya, Helikopter, Şapka, Ziyaretçi olmak üzere oyunları, kırkı aşkın ülkede sahneleniyor, repertuarlara alınıyor.

Oyunlarından Bazıları

Kördövüşü, Öğretmen, Kadıncıklar, Çıkmaz Sokak, Dosya, Biga-1920, Kumarbazlar, Helikopter, Yıldırım Kemal, Matruşka, Ziyaretçi, Şapka, Boyacı, Neyzen Tevfik, Kızılırmak, Çığ, Sabahattin Ali’yi Kim Öldürdü, Ah Bir Yoksul Olsam, Tiyatrocular, Che Guevara, Mustafam Kemalim, Gece Kulübü.

Yöneten: Mazlum Kiper


Mazlum Kiper 1946’da İstanbul’da doğdu. 1964’te İstanbul Şehir Tiyatroları’nda oyuncu olarak çalışmaya başladı. 1969’da, tiyatro eğitimi görmek üzere İsveç’e gitti. İsveççe tiyatro ve dil eğitimi gördükten sonra bir grup oluşturarak iki yıl çeşitli oyunlar sergiledi. 1973-75 yılları arasında İsveç Kraliyet Dramatik Enstitüsü’nde tiyatro rejisi eğitimi gördü. 1976’da İsveç televizyonu için bir film yaptı ve çeşitli radyo programları hazırladı. Kendi tiyatrosunu kurdu. 6 yıl İsveç’in çeşitli kentlerinde birçok oyun yönetti (Brecht’in III. Reich’ın Korku ve Sefaleti, Gogol’ün Bir Deli’nin Hatıra Defteri ve çeşitli çağdaş İsveç oyunları). Keloğlan Çocuk Tiyatrosu’nu kurdu ve burada İsveç’teki Türk gençlerine tiyatro eğitimi vererek birçok oyun yazdı ve yönetti. 1982-84 yılları arasında İsveç televizyonunda program yöneticiliği yaptı. 1984-90 yılları arasında kurduğu Stockholm Gurbet Tiyatrosu’nda Aziz Nesin ve Nazım Hikmet’ten oyunlar sahneledi. Berliner Ensemble’ın daveti üzerine Berlin’e giderek yaklaşık bir yıl çeşitli araştırmalar yaptı. İsveç Televizyonu’nun gerçekleştirdiği iki TV dizisinde başrolleri üstlendi. 1990-91 yıllarında iki İsveçli yazarın AIDS’le ilgili bir oyununda, Arjantinli yönetmen Jorge Capellan’ın yönetiminde oynadı. İsveç Akademisi’nin 200. yıldönümüyle başlayan, Nobel Akademisi’nde 5 yıl sürdürülen gecelerde İsveç’te yaşayan çeşitli şairlerin şiirlerini okudu (1986-1990). 1993 yıllında İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’na döndü. “Bir Başkası”, “Savaş ve Barış”, “Askerliğim”, “Koca Sinan”, “Sahibinin Sesi”, “Hürrem Sultan”, “Herkes Aynı Bahçede” adlı oyunlarda rol aldı. “Açık Evlilik”, “Kadın ile Memur”, “Çın Sabahta” ve “Unutulan Adam” adlı oyunları yönetti. Bu arada Karaca Tiyatrosu’nda Hülya Avşar’ın oynadığı “Bugün Benim Doğum Günüm” adlı oyunu da yönetti.

“Çıkmaz Sokak” Şehir Tiyatroları’nda Sergilenmeye Başlarken

Tuncer Cücenoğlu

“Çıkmaz Sokak” adlı oyunumu 1980 yılında yazdım.

Yani, oyunla benzerlikler taşıyan Şilili yazar Ariel Dorfman’ın “Ölüm ve Kız” (Death and Girl) adlı oyunundan tam 9 yıl önce. Ancak oyununu Çıkmaz Sokak’tan etkilenerek yazmadı Dorfman. Çünkü yaşanan ortak bir tragedyaydı.

1981 Yılında Milliyet Sanat Dergisi’nce düzenlenen oyun yazım yarışmasında Abdi İpekçi Ödülü’ne değer görüldü Çıkmaz Sokak. Seçici Kurul üyeleri Haldun Taner, Necati Cumalı ve Ergin Orbey’di. Her zaman övünürüm bununla.

Çıkmaz Sokak’ın dünyadaki ilk gösterimi 17 Mart 1986 gecesi İstanbul Sanat Tiyatrosu yapımı olarak Kenter Tiyatrosu’nda yapıldı ve yönetmenimiz rahmetli Oben Güney’e “Avni Dilligil En İyi Rejisör” ve bana da “En İyi Yazar” ödüllerini getirdi.

Oyun ikinci kez 1987 Yılında Dormen Tiyatrosu’nca sergilenmeye başlandı (Yönetmen: Ali Taygun) ve Hollanda İnsan Hakları Ödülü’ne değer görüldü.

Oyun üçüncü kez 1989 yılından itibaren Işık Tiyatrosu’nca İstanbul’da ve bütün Türkiye’de sergilenmeye başlandı (Yönetmen: Yusuf Kurçenli).

Sonrasında Türkiye’de OBKT (Yönetmen: Uğur Gürsoy), Diyarbakır Şehir Tiyatrosu (Yönetmen: Ziya Demirel) ve 100’ü aşkın amatör tiyatroca sergilendi/sergileniyor.

Devlet Tiyatrosu repertuarına alındıktan sonra ise ilk kez Sivas Devlet Tiyatrosu’nda sahnelendi (Yönetmen: Cezmi Gökalp).

Almanca’ya (Çev: Yücel Erten) çevrildi ve Almanya’da Hamburg Kleine Bühne’de 1994 tarihinden başlayarak sergilendi (Yönetmen: Andreas Kallauch).

İngilizce’ye (Çev: Emre İz’at ve Michael Joyce) çevrildi ve ABD’de The Rude Mechanicals adlı tiyatro topluluğu tarafından 1999 yılından başlayarak sergilendi (Yönetmen: Michael Joyce).

Panayot Abacı tarafından Yunanca’ya çevrildikten sonra ise Atina Keseriani Şehir Tiyatrosu’nca ilk gösterimi 2002 yılında, Faşist Cunta’nın yönetime el koyduğu 20 Nisan tarihinde gerçekleştirildi (Yönetmen: Hara Kladuhu).

Bugünlerde Fransa’da (Çev: M. A. Erginöz) ve Romanya’da (Çev: Despina Grigorescu) kitap olarak yayımlandı ve tiyatroların repertuarlarına alındı.

Rusça’ya (Çev: Varlam Nikoladze), Bulgarca’ya (Çev: Hüseyin Mevsim) çevrildi. Kitap olarak hazırlanıyor.

Ve işte şimdi de ülkemizin en köklü iki tiyatro kurumundan biri olan İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda sevgili dostum ve arkadaşım Mazlum Kiper rejisiyle karşınızda.

Oyunculuklarıyla metnime can veren Hümay Güldağ, Aslı Narcı ve Erhan Özçelik, oyunun müziklerini gerçekleştiren Yunanlı besteci Manos Loizos’a, kostüm tasarımını gerçekleştiren Aysel Doğan’a, çevre düzeninde Mehmet Emin Kaplan ve ışıkta Zilkifli Özdemir’e ve emeği geçen herkese yürek dolusu sevgiler, teşekkürler…

Çok şanslıyım galiba.

İyi seyirler.

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ŞEHİR TİYATROLARI

Genel Sanat Yönetmenliği - 0 212 2460628 – 0212 2191078 / Faks: 0212 2259276
basin.yayin@ibb.gov.tr