İzmir Devlet Opera ve Balesi
www.izdob.gov.tr

KÖSEM SULTAN
Bale, 2 perde , 2 Saat 10 Dk.

Tevfik Akbaşlı

28.01.2012 Cumartesi, saat: 20:00
31.01.2012 Salı, saat: 20:00
02.02.2012 Perşembe, saat:20:00
18.02.2012 Cumartesi, saat: 15:00
20.02.2012  Pazartesi, saat: 20:00
Dokuz Eylül Üniversitesi Sabancı Kültür Merkezi
16.04.2012 Pazartesi, saat: 20:00
Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi -Denizli

Yaratıcı Kadro:
Müzik:  Tevfik Akbaşlı
Koreografi ve Sahneye Koyan: Uğur Seyrek                  
Libretto: Işık Noyan                                      
Orkestra Şefi: T.Gaglıardo Varas, Ali HOca                  
Dekor: Çağda Çitkaya                                      
Kostüm: Gülay Korkut                                        
Koro Şefi: Ali Hoca, H.Joachim Gallus                                
Işık: H.Oktay Kanca                                             
Orkestra Şef Asist.: A.Kenan Kahyaoğlu                 

Sanatçılar:
Soprano Solist: Aytül Büyüksaraç, Filiz Güneş, A.Sevinç Sayın     
Kösem Sultan: Yasemin Altınel, Aslı Kaynarsu
ı.Ahmet: OLcay Tunceli, Özgür Tuncay  
4.Murat: Y.Emre Kaynarsu, Tolga İyiuyarlar
Deli İbrahim: B.Kıvanç Ekin, Dolun Doyran
Mahfiruz: Burcu Olguner, İ.Aslı Ayhan                                              
Hatice Turhan: Aslı Kaynarsu, Burcu OLguner                             
Valide Sultan: Hande Gürsel, Seda Salman      
Hafız Ana: Gamze Yıldırım, Koza İpek                           
Başkahya Kadın: Selin Tuncer, İ.Aslı Ayhan     
Dilenci: Sertan Yetkinoğlu, Cihan Genek     
Cinci Hoca: Timur Varlıklı, Sertan Yetkinoğlu       
Köle Pazarı: Firuze Keser, Funda Erboy, M.Şenay Sönmez, Şenay Teke, Sinem Mert, Neslihan Tarakçıoğlu, Şebnem Şenal Akın, Özden Aktar, Koza İpek, Meltem Yorulmaz, Ece Sümer, Didem Baysun, Yasemin Darnell, Uğur Mert, Murat İlerler, A.Süha Ulusoy, Bülent Özdemir, Cengiz Kılıç, Murat Ersoyluoğlu, H.Altan Kılınç,
Cariyeler: Pınar Terzioğlu, Seda Salman, Esra Eryüksel, A.Aslı Ayhan, Hülya Atav, M.Özde Eren, Neslihan Kılıç, G.Belkıs Telkıvıran, Sinem Çakmak, Burcu Erkan, Ceyda Tabakaydın, H.Özlem Susup, Melis Kıvılcım, Z.Pınar Çağlayan, Damla Acar, Deniz Güçer, İpek Paladik, Aslı Yavaş, Gülfem İncecik,
Erkek Köleler: Tolga İyiuyarlar, Cihan Genek, Gökhan Bucuga, Tolga Duyulur
Erkek Köle Satıcısı: Barış Türksever
Köle Kızlar: İpek Paladik, Melis Kıvılcım, Deniz Güçer, Aslı Yavaş, Damla Acar, Burcu Erkan,
Kız Köle Satıcısı: Suat Yeşiltepe
Muhafızlar: Güçlü KIlıç, H.Altan Kılıç, Gökhan Bucuga, Cihan Genek
Kara Ali: A.Süha Ulusoy
2 Kumandan: Özgür Tuncay, Dolun Doyran, Y.Emre Kaynarsu, Olcay Tunceli
Grup Askerler: Olcay Tunceli, Özgür Tuncay, Tolga İyiuyarlar, Sertan Yetkinoğlu, Tolga Duyulur, Cihan Genek, Timur Varlıklı, Gökhan Bucuga, Güçlü KIlıç, Barış Türksever, A.Süha Ulusoy, Suat yeşiltepe, Uğur Mert, Muzaffer İlerler, Bülent Özdemir, Cengiz Kılç, Murat Ersoyluoğlu, H.Altan Kılınç,    Bora Zöngür,
Harem: G.Belkıs Telkıvıran, Esra Eryüksel, Melis Kıvılcım, Gülfem İncecik, Pınar Terzioğlu, Hülya Atav, Ceyda Tabakaydın, İpek Paladik, Damla Acar, Aslı Yavaş, Burcu Erkan,
Çocuklar: Ayça Gökçe, Ezgi Ateş, Eylül Boyalıoğlu, Osen Yıldırım, Batuhan Gültekin, M.İlayda Gülyol, Eylül Göktaş, Sena Akan

 
 

 





 
 

 
 

Kösem Sultan
Görseller İzdob

Konu:
Birinci Perde

Kalabalık bir köle pazarı… Perişan durumdaki köleler korku ve endişe içinde titreşerek kendilerini satın alacak kişileri beklemektedir. Alıcılar köleleri büyük bir dikkatle, tepeden tırnağa, dişlerine varıncaya dek incelerler. Hafız Ana elindeki parasını denkleştirip küçük, çelimsiz bir kızı satın alır, birlikte uzaklaşırlar.

Soğuk bir kış gecesi… Sarayın odalarından birinin kapısında, bir bankın üzerinde oturan genç bir kız kaygılı gözlerle çevresine bakmaktadır. Saatlerdir beklediği için acıkmış, susamıştır, ama etrafta kimse yoktur. Arada gizlice kapıya kulak verir. İçerden inlemeler, dua sesleri gelmektedir. Sabaha karşı birden acılı çığlıklar, ayak sesleri duyulur. Korkup iyice köşesine siner, gözlerini yumar. Birden karşısında kendi yaşlarında, üstündeki süslü kıyafetten sıradan biri olmadığı anlaşılan bir genç görür. Genç kendisine kim olduğunu ve burada ne yaptığını sorar.Bu genç az önce ölmüş olan Padişah III. Mehmet'in yerine geçecek olan veliaht şehzade I.Ahmet, kız ise padişaha dua okuması için çağrılan hafız kadının evlatlığıdır. Küçük yaşlarda ailesinden, yurdundan koparılarak İstanbul'a getirilip hafız kadına satılmış, asıl adı Anastasia olan yabancı bir kızdır. Şehzade, annesi Handan Sultan´ın itirazlarına rağmen adamlarına emir verir: Kız saraydan salınmayacaktır. Genç kız başına kötü şeyler geleceği korkusuyla
ağlamaya başlar. Oysa o gece yaşamının dönüm noktası olacaktır. Genç kız sarayda bakım ve eğitime alınır. Şehzadenin önceki eşi ve doğacak çocuğunun annesi Mahfiruz ise kıskançlıkla tehditler savurmaktadır. Şehzade ilk görüşte âşık olduğu genç kıza ay yüzlü anlamına gelen Mahpeyker adını verir ve evlenirler.İlk gençlik yaşlarında filizlenen bu aşk on dört yıl boyunca sürecek, güzelliği, zekâsı ve gücüyle padişahı avucuna alan Mahpeyker zamanla haremin ve hatta devletin idaresini de eline geçirecektir. Bu yüzden adına yeni bir sıfat eklenir: Kösem, yani önde giden! Kösem Sultan, yaklaşık elli yıl sürecek saltanat yolunun daha ilk adımlarında ölmemek için öldürmenin gerektiğini, bunun için de her türlü taktik ve entrikanın geçerli olduğunu kavrar. Kösem'in kocası üzerindeki etkisini kullanarak yaptığı ilk iş Mahfiruz'u çocuğu ile birlikte eski saraya sürdürmek olur. Rakipsiz kalan Kösem, eşi ve ardı ardına dünyaya getirdiği şehzade ve sultanlarla mutlu bir yaşam sürerken genç padişah hastalanır ve bir gece
Kösem´in kollarında son nefesini verir.

 
İkinci Perde

Yıllar geçmiş, önce ölen padişahın kardeşi I.Mustafa, daha sonra da Kösem'in rakip görerek saraydan kovdurduğu Mahfiruz'dan olan oğlu II. Osman (Genç Osman) tahta geçmiştir. Ancak, Kösem her ikisini de çeşitli entrikalarla bertaraf ederek taht´ın kendi oğullarına geçmesini sağlamıştır.

Önce ilk oğlu IV. Murat'ı taht'a geçirir. IV. Murat kadınlara gönül verip kendisine yeni rakipler çıkarmasın diye oğlunun ilgisini erkeklere çekmeye çalışır, onu şarap ve afyona alıştırarak kendisine bağımlı kılar. Oğlunun genç yaşta ölümü üzerine bu kez, hapiste bekleyen diğer oğlu İbrahim´i tahta çıkarır.

Zayıf kişilikli İbrahim'in tahttan indirilip iktidarın başka hanedanlara teslim edileceği korkusuyla sarayı cincilerle, üfürükçülerle doldurur. Bir yandan da İbrahim'e birbirinden güzel genç cariyeleri kendi elleriyle sunmaktadır. Oğlunun bir an önce çocuk sahibi olarak soyunu sürdürmesini istemektedir. İsteği gerçekleşmekte gecikmez. Ancak bu, kendisi için de sonun başlangıcı olacaktır. İbrahim'in eş olarak seçtiği Hatice Turhan Sultan da en az Kösem kadar zeki ve hırslı bir kadındır. Kısa sürede padişaha bir şehzade verir. Ayrıca Kösem'den ölesiye nefret ediyordur.

Kösem'in nefreti de ondan aşağı kalmamaktadır. İki kadın kıyasıya bir güç mücadelesine girişirler. Bu mücadele, Kösem'in de dâhil olduğu bir plan sonucunda önce tahttan indirilip hapsedilen sonra da öldürülen İbrahim'in yokluğuyla daha da şiddetlenir. O denli ki Kösem sırf gelininden intikam almak için öz torunu IV. Mehmet'i (Avcı Mehmet) zehirletip onun yerine oğlu İbrahim'in uysal kişilikli diğer gözdesi Dilaşub'dan olan oğlu Süleyman'ı tahta geçirmeye kalkar. Bu korkunç plan bardağı taşıran son damla olur. Turhan Sultan'ın görevlendirdiği cellât başı Kösem´i dairesinde, saklandığı dolabın içinde korkudan titrerken bulup boynuna geçirdiği ipek perde kordonuyla boğar.

Küçük, masum bir kızken bir gece mucizevî bir şekilde Osmanlı sarayına girip yıllar içinde güç kazanarak korkunç bir fırtına gibi esen, padişahları, sadrazamları, yabancı elçileri, din adamlarını, tüm saray halkını hükmü altına alan, öz oğullarının ölümüne göz yuman, torununu zehirletmek isteyen, sayısız cinayetler işleten, ama tüm bunları kendi soyunun saltanattaki varlığının sürmesi için yapan Kösem Sultan´ın yaşamı gene bir gece, aynı sarayda bir cellâttın ellerinde son bulur. Ay yüzlü kızın, kendisi parlarken nice hayatı karartan meşum yıldızı artık sonsuza dek sönmüştür.

İzmir Devlet Opera ve Balesi’nin 12 Mart 2011 tarihinde “Dünya Prömiyeri”ni gerçekleştirdiği KÖSEM SULTAN, bu sezonda da İzmirli sanatseverlerin izlenimine sunuluyor…

Müziği, koreografisi ve öyküsü ile Türk olan bale eseri Kösem Sultan’ın, müziği Tevfik Akbaşlı’ya, koreografisi Uğur Seyrek’e, metni de Işık Noyan’a ait. Üç yıllık bir düş ve uğraşın ürünü olan eserin sahnelemesini Koreograf Uğur Seyrek gerçekleştirdi. Şef Ali Hoca yönetiminde sahnelenmekte olan Kösem Sultan’ın dekor tasarımları Çağda Çitkaya, kostüm tasarımları Gülay Korkut tarafından hazırlandı. Eser, Dokuz Eylül Üniversitesi Sabancı Kültür Sarayı’nda sahnelenmektedir.

Bale sanatçılarının yanı sıra koronun da görev aldığı Kösem Sultan balesinde, dans diline insan ve çalgı sesi eşlik ediyor. Eserde soprano soloyu Aytül Büyüksaraç, Filiz Güneş ve Sevinç Sayın dönüşümlü seslendiriyorlar. Başlıca rolleri üstlenen bale sanatçıları şunlar: Yasemin Altınel, Aslı Kaynarsu, Olcay Tunceli, Özgür Tuncay, Emre Kaynarsu, Tolga İyiuyarlar, Kıvanç Ekin, Dolun Doyran, Burcu Olguner, Aslı Ayhan.

Bu eserde; Osmanlı tarihinde “Kadınlar Saltanatı” diye bilinen ve yüz yıl süren (1550-1656) dönemin en önemli karakterlerinden biri olan Kösem Sultan’ın yaşamı, günümüz insanında da var olan “güçlüysen, sınır tanımadan bunu kullanmalısın” ilkel anlayışını ortaya koyan, insan hırsının sınırsızlığını anlatmaktan yola çıkılarak sahneye aktarılıyor. Koreograf Uğur Seyrek, Kösem Sultan’ı sahnelerken; eseri “kumda oynama” olarak tasarımladığını, başında da sonunda da yaşamın tamamıyla kumda oyundan ibaret olduğunu, karşılaşılan güçlükle baş edilemediğinde bedelinin ölüm olduğunu anlatmayı denediğini vurguluyor.

20 Ocak 1977 tarihinde Ankara’da Dünya Prömiyeri yapılan ve müziği Nevit Kodallı’ya, koreografisi Oytun Turfanda’ya ait olan “Hurrem Sultan” adlı baleden sonra, müziği, koreografisi ve metni Türk olan, Osmanlı İmparatorluğu’nda kadınların bu dönemdeki etkinliğini anlatan Kösem Sultan, Türk bale tarihinde bu anlamda ikinci eser.

Kösem Sultan’ın müziğini yazan Tevfik Akbaşlı İzmirli bir aileden gelmekte. Müzisyen olarak İzmir Devlet Opera ve Balesi korosu ve orkestrasının yanı sıra Ankara ve İstanbul Devlet Opera ve Balesi orkestralarında da görev aldı. 1993 yılından başlayarak besteler yapan sanatçı, çeşitli sazlar için yazdığı eserlerin
yanı sıra, Kutsal Sandık ve Kehribar adlarıyla iki opera, Fetih ve Kösem Sultan adlarıyla iki bale, Dinozorlar da Gençti adlı gençlik müzikali, Sevgili Barış adlı çocuk müzikali, oyun müzikleri; aralarında Beyaz Melek, Güneşi Gördüm, New York’ta Beş Minare, Gecenin Kanatları gibi filmlerin de olduğu sinema filmi müzikleri yazdı. Tevfik Akbaşlı, Cumhuriyet döneminin başlıca yetmiş bir bestecisinden biri olarak kabul edilmektedir.

Koreograf Uğur Seyrek, 1977’de Ankara Devlet Opera ve Balesi’nde solist dansçı olarak başladığı bale yaşamını şu an İzmir’de koreograf olarak sürdürüyor. 1980 yılında Almanya’ya giden sanatçı, Berlin Devlet Balesi’nde, Stuttgart Devlet Balesi’nde solist dansçı olarak görev aldı. 58 ülkede temsiller yapan Uğur Seyrek, aralarında 20. yüzyılın en büyük koreograflarından Bejart, Cranko, Balanchine’in de bulunduğu koreograflarla çalıştı. Çok sayıda orijinal koreografi yapan Uğur Seyrek, 29 Kasım 2008’de İzmir’de “Dünya Prömiyeri” yapılan Otello balesindeki büyük başarısı nedeniyle pek çok kurum tarafından ödüllendirildi.

28 ve 31 Ocak ile 2, 18, 20 Şubat 2012 tarihlerinde baleseverlerin izlenimine sunulduktan sonra, 16 Nisan 2012 tarihinde de Denizli Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi’nde Denizlili sanatseverlerin beğenisine sunulacak.

Erdoğan Öztürk
Basın Halkla İlişkiler Sorumlusu

Sayfa düzeni: Tenise Yalçın evetbenim
tenise@evetbenim.com
İleti Haber:  Erdoğan Öztürk  İzmir Devlet Opera ve Balesi Basın Halkla İlişkiler Sorumlusu
e-mail : info@izdob.gov.tr
web : www.izdob.gov.tr

Tevfik Akbaş  |  Uğur Seyrek  |  Işık Noyan  |  T.Gaglıardo Varas  |  Ali Hoca  |  Çitkaya  |  Gülay Kor