İzmir Devlet Opera ve Balesi
www.izdob.gov.tr


Giacomo Puccini


 

TURANDOT
Giacomo Puccini
Opera, 3 perde
 

11.02.2012 Cumartesi, saat: 20:00 
13.02.2012 Pazartesi, saat: 20:00 
31.03.2012 Cumartesi, saat: 20:00 
02.04.2012 Pazartesi, saat: 20:00 
05.05.2012 Cumartesi, saat: 20:00 
07.05.2012 Pazartesi, saat: 20:00 
İzmir Büyükşehir Belediyesi
Ahmet Adnan Saygun Kültür Merkezi




Yaratıcı Kadro

Orkestra Şefi: T.Gagliardo Varas, Alessandro Cedrone   
Sayheye Koyan: N.Aytaç Manizade          
Dekor: Çağda Çitkaya  
Kostüm Gülay Korkut   
Koreografi: Uğur Seyrek  
Koro Şefi: Alessandro Cedrone, Ali Hoca
Işık:Müfik Özbek

Sanatçılar:
Turandot: Aytül Büyüksaraç, Seda Ortaç, Ayşe Tek 
Altoum: Fahri Önoğlu, Fırat Yalçınkaya    ALTOUM 
Timur: Ş.Alparslan Mater, Tevfik Rodos      TİMUR 
Calaf: L.Mok Arranz, Levent Gündüz, M.Efe Noyan Kışlalı   
Liu: Birgül Su Ariç, Filiz Güneş, Erses Yıldızca  
Ping:  Murat Duyan, Cihan Özmen   
Pang: Oğuz Çimen, Tankut Eşber  
Pong: Kaner Sümer, Serkan Taylan  
Mandarin: Nejad Beğde, G.Nazif Varkan    MANDARIN 
Pers Prensi: Fırat Halavut  


Konu:

Birinci perde

Efsane çağlarında Pekin, göklerin oğlu İmparator Altoum tarafından yönetilmektedir. Kendisini kutsal ve Tanrı kızı olarak kabul ettiren Prenses Turandot, yıllar önce öldürülen ninesinin intikamını almak için kendisiyle evlenmek isteyen asilzade gençlere üç bilmece sormakta, yanıtları doğru olmazsa onların başlarını kestirmektedir. Bu gösterilere alışmış ve bundan adeta vahşi bir zevk duymaya başlamış olan halk saray önünde toplanmıştır. Sorulanlara doğru yanıt veremeyen yakışıklı İran Prensi, sabaha karşı idam edilecektir. Muhafızlar, coşkun halkı saray civarından uzaklaştırmak için kamçılar. Kaçışanlar arasında ülkesinden sürülen yaşlı Kral Timur'da vardır. Bu sırada genç bir adam yaklaşır ve ona yardım eder. Genç adam uzun zamandır aramakta olduğu oğlu Calaf'tır. Baba oğul bu kavuşmanın sevinci içindedirler. Calaf'ı eskiden beri sevmekte olan Liu ise Timur'un yanında rehberdir. Halk idam hazırlıklarını izleyerek ayin yapmaktadır. Merdivenlerin yukarısında Turandot görünür. Halkın İran Prensi'ni bağışlama isteklerini reddeder. Calaf, Turandot'u görünce ona âşık olmuştur. Yarışmaya girmeye karar verir. Babası Timur ve Liu, onu bu işten vazgeçirmeye çalışırlarsa da engel olamazlar. O sırada idam edilen prensin feryatları da, üç maskeli saray adamı Ping, Pang ve Pong'un ısrarları da Calaf'ı bu kararından caydıramaz. Calaf açılan saray kapısından içeri girer ve kaybolur.

 
İkinci perde

Ping, Pang, Pong sarayda dertleşmekte ve iç dünyalarından söz etmektedir. Bu kanlı olaylardan bıkıp usanmışlardır. İmparatorluk Sarayı uyanmaktadır. Duyulan boru sesleri, üç arkadaşı düş âleminden gerçeğe döndürür. Ünlü bilmece savaşının işkencesini izleyeceklerdir. Halk yavaş yavaş sarayın önüne toplanmaktadır. Turandot, meçhul Prens Calaf'a birçok prensin başının uçmasına neden olan üç bilmeceyi soracaktır. Ellerinde bilmecelerin yanıtı olan zarfları taşıyan bilginler, yerlerini alırlar. Bu sırada İmparator, tören tahtına oturur. Halk yaşlı hükümdarlarını saygıyla selamlar. Kalabalık arasında Timur ve Liu'da bulunmaktadır. İmparator, ortada Turandot'u bekleyen Calaf'a yarışmadan vazgeçmesini önerir. Prens, reddeder. Gong vurulur, borular çalınır. Turandot bilmecelerini sorar. Calaf tüm sorulara doğru yanıt verir… Turandot, babasının önünde diz çöker, kendisini bu yabancıyla evlendirmemesini rica eder. Baba, kutsal kurallara göre evlenmesi gerektiğini söyler, halk, Turandot'dan yabancının cesaretine karşılık vermesini ister. Calaf, onunla ancak kendisini isterse evlenecektir. Turandot ona üç soru sormuş, üçünü de bilmiştir. Şimdi o, Turandot'dan bir şey istemektedir: Adını Pekin'de bilen yoktur, eğer Turandot adını şafaktan önce öğrenip kendisine söylerse güneş doğarken intihar edecek, prensesi kendisiyle evlenmekten kurtaracaktır. Turandot kabul eder. İmparator, Prens Calaf'ı saraya çağırır, halk delikanlıyı selamlar.

 
Üçüncü perde

Sarayın bahçesi. Calaf gezinmektedir. Halk, Turandot'un emriyle uykusuz bir gece geçirir. Meçhul Prens'in adı mutlaka bulunmalıdır. Prens, Turandot'a olan aşkını anlatan şarkısına başlar. Ping, Pang, Pong halkın arasından Prens'e yaklaşır. Onu kandırmaya çalışarak adını söylemesini isterler. Tüm önerileri geri çeviren Calaf, yalnızca Turandot'un aşkını istediğini söyler. Halk, delikanlının bu inadına kızmıştır. Uzaktan bağrışmalar duyulur, az sonra askerler eşliğinde Kral Timur ve Liu'nun geldiği görülür. Bu iki insan bir gün önce Calaf ile konuşmuşlardır, herhalde adını da bilmektedirler. Turandot görünür, önce Timur'a Prens'in adını sorar. İşkence yapılır. Liu atılarak, delikanlının adını yalnız kendisinin bildiğini, bu adı öldürseler söylemeyeceğini açıklar. Turandot bu kez Liu´ya işkence yapmak ister.Liu, askerlerden birinden aldığı hançeri kalbine saplar. Prens Calaf dehşete düşmüş, herkes susmuştur. Kral Timur, kızın yanında ağlamaktadır. Liu'nun cesedi götürülürken, halk dua etmektedir… Turandot, Calaf ile baş başa kalmıştır. Prens, Turandot'u istemekte, fakat o hala direnmektedir. Calaf, Turandot'u kollarına alır. Turandot artık direnemeyeceğini, teslim olduğunu bildirir. O da Prens'i ilk gördüğü anda sevmiştir. Bunu açıkladıktan sonra gerçek adını öğrenmesine bir engel kalmamıştır. Prens bağırır: 'Ben, Kral Timur'un oğlu Calaf'ım!' Borular çalmaktadır; artık ikisi de halka görünecekler, günün doğuşundan önce Turandot, Prens Calaf ile evlenecektir… Halk ve saray görevlileri sonucu öğrenmek için iki aşığın etrafında toplanır. Turandot, delikanlının ismini öğrendiğini söyler. Bu isim 'Aşk'tır…Calaf, Turandot ile kucaklaşırken, halk çılgınca gösteri yapmakta, sevgilileri selamlamaktadır.

İzmir Devlet Opera ve Balesi, 11 Şubat 2012 Cumartesi günü saat 20.00’de Giacomo Puccini’nin Turandot adlı üç perdelik operasını -İzmir’de ilk kez- sahneleyecek.

İzmir Devlet Opera ve Balesi’nin “Otuzuncu Yılı” olması nedeniyle programa alınan Turandot’ta, iki yüz ellinin üstünde sanatçı görev alıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde sahnelenecek olan Turandot, İzmir gösterilerinin ardından 19. Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali’nin “Açılış Gösterisi” olarak sunulacak.

Metni Giuseppe Adami ve Renato Simoni tarafından yazılan Giacomo Puccini’nin üç perdelik Turandot operası İzmir’de şef Tulio Gagliardo Varas ve Alessandro Cedrano yönetiminde ve Aytaç Manizade rejisi ile sahneleniyor. Dekorları Çağda Çitkaya, kostümleri Gülay Korkut, koreografisi Uğur Seyrek tarafından hazırlanan eserin koro şefliğini Alessandro Cedrano ve Ali Hoca, ışık tasarımcılığını da Müfit Özbek üstlendi. Ayrıca, Çin Halk Cumhuriyeti’nden konuk olarak gelen Wang Quan da eserin sahnelenmesinde danışman olarak görev üstleniyor. Turandot’ta solo rolleri; Aytül Büyüksaraç, Seda Ortaç, Ayşe Tek, Lorenzo Mok Arranz, Levent Gündüz, Efe Kışlalı, Birgül Su Ariç, Filiz Güneş, Arses Yıldızca, Alparslan Mater, Teyfik Rodos, Murat Duyan, Cihan Özmen, Oğuz Çimen, Tankut Eşber, Kaner Sümer, Serkan Taylan, Nejat Beğde, Gökhan Varkan, Fahri Önoğlu, Fırat Yalçınkaya, Fırat Halavut paylaşıyorlar.

Turandot, dünyada ilk kez 25 Nisan 1926’da Milano’da, ülkemizde ise 28 Mart 1959’da Ankara’da sahnelendi.

18. yüzyıl Venedikli yazar Carlo Gozzi’nin (1720-1806) aynı adlı oyunundan alınarak librettolaştırılan Turandot, efsane çağlarında Çin’de (Pekin’de) geçen bir masalı konu almaktadır. Eserin konusu şöyle: Göklerin oğlu imparator Altoum’un yönettiği Pekin’de, imparatorun kızı Prenses Turandot da kendisini Tanrı kızı olarak kabul ettirmiştir… Prenses, yıllar önce erkekler tarafından öldürülen ninesinin intikamını almak için, kendisiyle evlenmek isteyen asilzade gençlere üç soru sormakta, yanıtları doğru olmadığında da onların başlarını kestirmektedir… Halk bu idamları kanıksamış, törenselleştirmiştir. Son olarak İran Prensi Turandot’a talip olmuş; soruları yanıtlayamadığı için ölüme mahkum edilmiş; eylem için de tören düzenlenmiştir. Tören alanında yaşlı bir adam itilip kakılmakta; onu bir genç kız kalabalıkta korumaya çalışmaktadır. Yanlarına genç bir adam yaklaşıp kim olduklarını bilmeden onlara yardım eder. Yaşlı adam ülkesinden sürgün edilen Kral Timur, genç adam Timur’un kaybolan oğlu Calaf, genç kız Calaf’a karşılıksız bir aşkla bağlı olan Liu’dur. Timur da Calaf da kimliklerini saklamak zorundadırlar. Calaf, kendini “Meçhul Prens” olarak tanıtmaktadır… Calaf, babasının ve Liu’nun ısrarlarına karşın Turandot’un Tanrısal güzelliğinden etkilenerek, onunla evlenmek için sorularını yanıtlamak isteğiyle başvurur… Prens Calaf, ölüm riskine karşın aşkın sınır tanımazlığıyla mücadeleye katılacak; tüm soruları yanıtlayacak; karşı oyunlarla Prensesi etkilemeyi başaracak; kimliğini de açıklayarak Turandot ile evlenecektir.

Puccini’nin kadın karakterleri; genellikle seven, aşk acısı çeken ve bu acıların etkisiyle yaşamını yitiren kadınlardır. Turandot’ta ise bunun tersine; Turandot erkeklerden nefret eden, kalpsiz zalim bir karakterdir. Ancak yine bu eserde de aşkı reddederek doğaya karşı duran Turandot’a karşın bir başka kadın karakteri Liu ile aşkın yüceliği, vazgeçilmezliği vurgulanmaktadır. Puccini Turandot’u yazarken ölümle yarışmıştır. Eserin son iki sahnesini -aşk düeti ve Çin Sarayı sahnesi- bitirememiş; eser, ölümünün ardından bıraktığı notlardan yola çıkılarak Franco Alfano tarafından bitirilmiştir. Dünya opera repertuvarının en başat yapıtlarından biri olan Turandot, bestecisi Puccini’nin en son ve en büyük eseridir.

Turandot’u sahneye koyan Aytaç Manizade eserin sahnelenmesi ile ilgili olarak şunları söyledi: Kadın temelli bir öykü olması dolayısıyla, doğal olarak olayı kadın gözlüğümle içselleştirip sahneye aktarmam gerektiği düşüncesinden yola çıktım. Çok büyük bir eser, çok sayıda sanatçı ile sahneliyoruz. Bu nitelikteki eserleri programa almak cesaret gerektirir. İzmir Devlet Opera ve Balesi, otuz yıllık bilgi ve deneyim birikimi ile bunu programına almış; çok da güzel yapmış. Bu eseri sahnelemek -bir anlamda- benim de biriktirdiklerimi ortaya koyacak. Eserde, ne yazık ki masal çağlarından günümüze hep var olan kadına karşı zor kullanma eyleminin sonucunda oluşan kinin dışavurumu anlatılmakta. Turandot, Puccini’nın diğer eserlerindeki baş kadın karakterlerin aksine ölmemektedir. Buradan şu sonuca varmak belki yerinde olur; Turandot Puccini için de çok başka, çok büyük bir yapıt sayılmalı. Tunandot, büyükannesinin yaşadığı tecavüz nedeniyle erkeklere karşı hissettiği kini, onları öldürterek intikam almakta; erkeler dünyasını inkar etmektedir… İnancım o ki; İzmirli operaseverler İzmir Devlet Opera ve Balesi’nin otuz yılda eriştiği düzeyi görebilecekleri, bu düzeyden gurur duyacakları bir temsil izleyecekler.

Eserlerinde, doğallık ve egzotizmi içgüdüleriyle harmanlayarak melodilerle ifade eden büyük besteci, yaşamı boyu “aşk müziği” yazmıştır. Ona göre aşk, insanın sahip olacağı en yüce duygudur. Genellikle trajik eserler yazan Puccini’nin, yaşamı boyunca yazdığı on iki operadan sadece biri komedidir. Eserlerindeki gerçek ve inandırıcı dramatik melodilerin müzikseverler üzerindeki etkisi, ona dünya operasında çok ayrıcalıklı bir yer sağlamıştır. Duygu ile ezgiyi buluşturmadaki ustalığı, müzik var oldukça insanları etkilemeye devam edecektir.

Turandot, 11 Şubat’taki prömiyerden sonra; 13 Şubat, 31 Mart, 2 Nisan ile 5 ve 7 Mayıs tarihlerinde yinelenecek. Turandot ayrıca; 14 Haziran 2012’de “19. Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali”nin Açılış Gösterisi olarak tarihi Aspendos Tiyatrosu’nda sahnelenecek.

 

Erdoğan ÖZTÜRK
Basın Halkla İlişkiler Sorumlusu

e-mail : info@izdob.gov.tr  
web : www.izdob.gov.tr

Sayfa düzeni: Tenise Yalçın evetbenim
tenise@evetbenim.com
Kaynak: İleti Haber/ Erdoğan Öztürk İzmir Devlet Opera ve Balesi Basın Halkla İlişkiler Sorumlusu - info@izdob.gov.tr