MARMARA ÜNİVERSİTESİ
125. Yıl Kutlamaları
"HALK ÇALGILARI ORKESTRASI"
Konser
Yöneten: Yard. Doç. Dr. Mehmet Ali ÖZDEMİR
Alageyik'ten; Macar Dansı'na, Katyuşka'dan Türk Marşı'na...
Mayıs ayları artık ülkemizde özellikle Üniversitelerde etkinlik, konserler, festivaller ayı. Kutlamalar, yeni çalışmalar ve sanatsal çabaların sergilendiği ay. Mayıs ayı hem bir bitişin- hem de bir başlangıcın müjdecisi.
Dünyaca ünlü tarihçimiz Prof. Dr. İlber Ortaylı;"tarih boyunca Batı; bizden müzik ve filolojide; dil öğrenmekte çok öndeydi. İleri oldukları bu iki konuydu... Felsefenin falan 15,-16. YY da lafı bile edilemez batı açısından..." saptaması; üzerinde durulması gereken bir savdır. Marmara Üniversitesi'nin 125. Yıl Kutlamaları kapsamında; Sağlık ve Spor Dairesi Başkanlığı HALK ÇALGILARI ORKESTRASI'nın 16 Mayıs Cuma günü Üniversitenin Dr. İbrahim Üzümcü Kültür Merkezi salonunda 18.30 da verdiği konser, bir çok yönden benim için çok önemliydi. Başka bir deyişle; Türk ezgileriye, batı ezgilerini; halk sazları eşliğinde dinlemek: Eşsiz bir olanak ve çok az rastlanacak bir fırsattı..
Halk danslarında: Vedat Nedim Tör'ün, Yapı Kredi ile başlattığı bilimsel yaklaşım ve daha sonra Devlet Balesi sanatçılarından Duygu Soysal'ın Kültür Bakanlığı Halk Dansları Topluluğu ile getirdiği yenilikler ve sahne düzenlemelerinin sonucu övünülecek ve gurur duyulacak bir noktaya ulaşıldı. Burada folklor araştırmacılarımızın ve halk dansları öğreten idealist öğretmenlerimizin çabalarını unutmamak gerekir.
Türkülerimize gelince: Bu konuda klasik müzik ustalarının yaptığı her biri bir uzmanlık konusu olan düzenlemeler dışında halkın beğeneceği, anlayabileceği, günlük yaşantısında kullanabileceği örnekleri ben pek hatırlamıyorum. Elbet bir çok düzenleme yapılmış ama laboratuvar düzeyinde kalmış ve geniş halk kitlelerine ulşamamıştır. Birçok popüler sarkıcı; türkülerimizi repertuvarına alsa da; bilinen ve söylenen geleneksel formun dışına çıkıp yeni bir şey getirememişlerdir. Burada; yerel halk müziği sanatçılarının ve bu konuda yetkin olanların, yapılan yeni düzenlemelere şiddetle karşı çıkmaları, "gelenekseli" ısrarla "evrensele" olduğu gibi taşımaları ve yazılı olmayan bir yasaklamacı düşünce sistemi; Halk Çalgıları Orkestralarının kuruluşunu, halk çalgılarıyla farklı ulusların ezgilerini topluma sunmalarını geçiktirmiş ve belki de olanaksız bir duruma sokmuştur. ( Bazı nicel denemeler: bin tane bağlamayı birlikte çalmak vb. gayretler olsa da; nitel bir çaba görememekteyiz). Belirttiğimiz konuda bazı pop-rock sanatçılarının repertuvarlarına türkülerimizi almaları ve yeni düzenlemelerle halka sunmaları, konser salonlarında elde edilen birlikteliğin üst düzeyde olması çok sevindiricidir. Yine burada ilginç bir örnek; pop-rock sanatçısı KIRAÇ'ın (Tufan Kıraç, Yüksek öğrenimini Marmara Üniversitesi Müzik Bölümünde yapmıştır...) "Çayır çimen geze geze" türküsündeki başarısı ve repertuvarındaki diğer örnekler dikkatle incelenmelidir. Tüm bu gelişmelere karşın daha; bir uzunhavamızı; jazz formunda dinleme olanağını bulamamaktayız. Bu ne zaman olur? Bilinmez ama, Olacaktır. Bir "Huma Kuşu", bir "kışlalar doldu bugün", "Pencereden kar geliyor", "şu karşı dağları duman bürüdü; yine mi gurbette kara haber var?" Bunlar neden olmasın? Neden?
Bu yaklaşım doğrultusunda; Yard. Doç. Dr. Mehmet Ali Özdemir yönetimindeki halk Çalgıları Orkestrasını duyup da heyecanlanmamak elde değildi... Klasik batı müziğinin her aşamasında ve türünde dünya çapında sanatçılar ve müzik insanı yetiştirmiş bu ülkede neden bu tür denemeler yapılmasın ve yeni güzelliklere gidilmesin! İste bu cesur ve bilimsel yaklaşım, yeninin denenmeden ve çalışılmadan ortaya çıkarılamayacağı düşüncesi ertelenemezdi... Ben tüm konser boyunca bu duygular ve düşüncele içinde Halk Çalgıları Orkestrasını dinledim ve mutlu oldum.
Program: Sit-1 M. Ali Özdemir (halay, Bar, Kaytağı). "Feracemi İsterim" Düzenleme M. Ali Özdemir, solist Cemalettin Baydağ. "Macar Dansı (N0:8),; J. Brams, Uyarlama M. Ali Özdemir. "İlimon Ektim Taşa" Düzenleme M. Ali Özdemir, Solistler: Birol Akbaş, Gülşah Arık. "Yolculuké M. Ali Özdemir. "Karanfilim Budama" Düzenleme: M. Ali Özdemir, Solist: Cemalettin Baydağ.RİTM ÇALGILAR TOPLULUĞU: Hazırlayan Volkan Binici. "Hasat" (Şelpe ve Ritim Grubu) Ramazan Kepçeoğlu. Solist (Şelpe) Ramazan Kepçeoğlu. "Küedili Hicazkar Longa"; Kemani Sebuh. Solist (Şelpe) Ramazan Kepçeoğlu. "Alageyik" Düzenleme M. Ali Özdemir. Solistler: Cemalettin Baydağ- Gülşah Arık. "Katyuşka" Rus Halk Ezgisi. Düzenleme Utku Barış Andaç. "Esti Zigana Dağı"; Müzik: M. Ali Özdemir. Söz: Sürmene Halk Şiiri. Solist: Gülşah Arık. "Türk Marşı" W.A Mozart. Uyarlama M. Ali Özdemir.
Repertuvar incelendiğinde; orkestrayı yöneten Mehmet Ali Özdemir; ağır bir yükün altına girmiş. Düzenlemelerin çoğunun altında imzasını görmekteyiz. Altı Yıllık bir geçmişi olan orkestranın repertuvarında bu durumu olağan karşılamak gerekir. İnanıyoruz ki gelecekde; repertuvara alınacak eserler, farklı imzaları da taşıyacaktır. Repertuvarın, orkestranın işleveine ve amacına uygu yapıldığı ve eserlerin çok iyi secimler olması her türlü övgüyü hak ediyor. Ayrıca orkestrada görevli genç elemanların; yaptıkları işin bilincinde olmaları; bildikleri eserleri değil de yaptıkları eserleri çalmalarındaki dikkat ve çaba; gelecek için büyük umutlar taşıyor. Biliyoruz ki bu gençlerin çoğu; yaşamlarına müzik öğretmeni olarak devam edecek ve kendi orkestralarını gittikleri yerlerde kuracak ve en azınadan burada kazandıkları yeni bakış açısını halkımıza taşıyacaklardır... Burada gençleri kutluyoruz. Yine repertuvarın Türk ezgileriyle, farklı ulusların ezgileriyle karşılaştırmak, saz ile balalayka arasındaki farkı görmek; benim için bulunulmaz bir örnekti. Repertuvarda yer alan "ESTİ ZİGANA DAĞI" ve solist: Gülşah Arık'ın yorumu ve eseri benimsemiş ve sevmiş olması bizleri çok etkiledi. Kaval çalan genç sanatçılar: Serhat Aktaş, Ferhat Kütükçü; görevlerini tam olarak yaptı ve daha başka bir nefesli saz duyma isteğimizi ortadan kaldırdı. Burada çok uyumlu ve güzel bir ikili olarak görevlerini yaptı. Sololarda: Cemalettin Baydağ, her türlü övgüyü hakediyor. Kutluyorum. Bağlamalar: Onlar en zor görevi yaptılar. Başarılıydılar. Özellikle "Türk Marşı"nın finalinde üstün bir çaba harcadılar. Curanın sesini özlemişim. Neredeyse otuz yıldır Divan sazı dinlememiştim. Artık bu sazın nesli tükendi diye bakıyordum... Benim için güzel bir sürprüz oldu. Teşekkürler... Diğer sazlardan Iklığ, cura (bana göre çok özel bir saz, onu sevmeden üstesinden gelinemez. Yoksa kucağınızda çocuk gibi ağlar), Bas bağlamada Oğuzhan Atar (konserin en görsel ve resimsel değeriydi, yakışıklısıydı), Kemanede M.Taylan Ünal'ı kutluyorum. M. Ali Özdemir'i de tar'da görmek hoş bir sürprüzdü.
Ritim Grubu: Sahnedeki görselliği görmek, inanılmaz güzeldi. Bu grup, birlikte neler yapılacağını gösterdi. Geniş sahnelerde bu gruba hareketlerde eklenmesi ve kostümlerin renk dağılımıyla ve ışık oyunlarıyla inanılmaz bir gösteriye dönüşecek potansiyel görmek beni mutlu etti. Günümüzde eline tencere kapağı alıp "kartvizitine perkisyon sanatçısı yazdıranları" bu sade ve anlamlı, yalnız müzik yapmak için var olduklarını görmelerini çok isterdim. Burada beni en çok etkileyen yaklaşım: Ritm Grubu, ellerindeki enstrümanlarının bir kişiliği olduğunu ve bu ensrümanla nasıl müzik yapılacağını göstermelri açısından çok önemliydi. Ritim Grubu; sergilediği müzik ve görsellikle; konserin düşünce ve felsefi yönünü tamamlaması açısından çok önemliydi. Bu nasıl düşünülmüş, kim akıl etmiş ve nasıl bir araya gelinmiş!? Bilmiyorum... Kutluyorum ve teşekkür ediyorum...
Konserin bitiminde tüm genç sanatçılara "Teşekkür" belgesi verilmesi, gençler kadar bizleri de mutlu etti. Ne denir: Her başarı; ödülü hak eder.
“HALK ÇALGILARI ORKESTRASI”
Ülkemizde yaygın olarak kullanılmakta olan Halk Çalgıları ile “Oda Müziği” yapmak amacı ile düşünülmüş, 1999 da İstanbul Marmara Üniversitesi Müzik Bölümünde ve 2002 yılında Kadıköy Halk Eğitim Merkezinde çalışılarak konser verilmiştir.
Bu çalışmada “Akademik Müzik” anlayışı ile halk çalgıları Çoksesli İcra yapılmaktadır. Her çalgı için ayrı ayrı yazılmış olan partiler oda müziği orkestrası düzeneği ile çalınmaktadır. Repertuar olarak Halk ezgilerinden yapılan sözlü ve sözsüz düzenlemeler, özgün yazılan (Halk Çalgıları Orkestrası Düşünülerek) sözlü ve sözsüz ezgiler ile tanınmış batı müziği bestecilerinin bazı eserleri de uyarlanarak oluşturulmuştur.
Orkestrada yaklaşık olarak 20 çalgıcı (Ensturmanist) ve 3–4 solist görev yapmaktadır. Ayrıca koro da düşünülebilir. Bu sayıları artırmak da mümkündür.
Ülkemiz müzik yaşamına yeni bir soluk kazandırmak ilkesinden hareketle amaçlar şöyle sıralanabilir:
• Toplumun müzik zevkine etki edebilecek yeni renkleri ve çalışmaları sunmak,
• Yeni özgün yaratıların oluşmasına olanak sağlamak,
• Halk çalgılarının kullanım olanaklarını ve sahasını artırmak,
• Halk çalgıları ile oda müziği yapabilmek ve bu anlayışı yerleştirebilmek,
• Yurt içi ve dışında müziğimizin tanıtılmasına ve gelecek nesillere farklı renklerin beğendirilmesini sağlamak.
*************
Haber: Tevfik Yalçın evetbenim
Fotoğraflar: Tevfik Yalçın 16.05.2008
evetbenim
sanatı, sanatçıyı, yaşamı paylaşmak için...
Yorum Yaz
|
|||||||||
