İBB Şehir Tiyatroları
VİŞNE BAHÇESİ
Anton Pavloviç Çehov

ŞEHİR TİYATROLARI’NDAN YENİ BİR KOMEDİ: VİŞNE BAHÇESİ

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, 2008–2009 sezonunun belki de en çok ses getirecek oyunlarından biriyle, Anton Çehov’un unutulmaz klasiği Vişne Bahçesi ile 29 Ekim 2008’de Ümraniye Sahnesi’nde, “perde” diyecek.

Jülide Kural, Ceysu Aygen, Zeynep Özyağcılar, Salih Sarıkaya, Yıldıray Şahinler,
Tolga Yeter, Ali Taygun, Dinçer Çekmez, Süeda Çil, Tankut Yıldız, Funda Köseoğlu ve Metin Çoban’ın rol aldığı Belgi Paksoy’un Türkçe’ye çevirdiği, toplumsal çözülmenin olanca yalınlığı ve çıplaklığıyla anlatıldığı Vişne Bahçesi’ni Ali Taygun yönetiyor.

Anton Çehov’un 1904 yılında yazdığı Vişne Bahçesi, Rus toprak aristokrasisinin çözülüş sürecinde, bir zamanlar kölesi oldukları toprakların yeni sahibi olmak için çabalayan kesimle, çalışmayan ve yaşamın ekonomik, toplumsal, siyasal değişimini kavrayamayan kesimin karşı karşıya gelişlerini ele alıyor.

Oyunun yönetmeni Ali Taygun, Vişne Bahçesi’ni şu sözlerle anlatmakta: “19. yüzyılın ‘gurub vaktinde’ bir sınıf gider, yerine bir başkası gelir, daha bir başkasının da onun yerine gelişinin şafağı ağarırken, bir garip Çehov, değişen ve değişmeyecek olanı harmanlayıp ‘zamanın kısa özetini’ bize takdim ile veda ediyor. Biz, yüz yıl sonra, kendi yurdumuzda, yıkılan Erenköy köşklerini, kurulan siteleri, ‘68 kuşağının gençlerini hatırlayarak bir başka vedanın hüznünü yaşıyoruz. Ve hasretle selamlıyoruz o ‘hakikat yolcusu’nu. Kimseyi suçlamayan, kimseyi aklamayan; sahih olanı sunup, hükmü seyirciye bırakan o büyük dram yazarını...”

Vişne Bahçesi, 29 Ekim ile 2 Kasım, 5 Kasım ile 9 Kasım arasında Ümraniye Sahnesi’nde izlenebilir…

 
  Anton Pavloviç Çehov
  (1860 - 1904)

Öyküleri, romanları, fıkraları, skeçleri ve oyunlarıyla Rus Yazınının önemli isimlerinden Anton Pavloviç Çehov, 17 Ocak 1860’da Taganrog’da doğdu. Babasının bakkallık yaptığı bu kentte yaşadığı tekdüze, sıkıcı ortam daha sonraki yıllarda öykülerinin, oyunlarının temasını ve konusunu oluşturdu. Ailesi ekonomik nedenlerle Moskova’ya taşınsa da, o liseyi bitirinceye kadar Tagonrog’da yaşadı. Bu döneminde “Babasız” adlı bir oyun yazdı. 1879’da ailesinin yanına giderek Moskova Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne kaydını yaptırdı. Tıp öğrenimini sürdürürken, haftalık bir mizah dergisine skeçler, kısa öyküler yazarak ailesinin ekonomik yaşamına katkıda bulundu.  Tıp Fakültesi’ni bitirdikten sonra bir süre hekimlik mesleğini birinci iş olarak görmüş, daha sonra çevresinin etkilemesiyle yazarlığa yönelmiştir.

Oyun yazarlığının başlangıç döneminde tek perdelik oyunlar yazan Çehov’un ilk profesyonel çalışması 1884’de yazdığı “Dağ Yolunda”dır. Bu oyunun tek perdelik “Kuğunun Şarkısı” (1885), “Ayı” (1888), “Teklif” (1889), “Bir Evlenme” (1890), “Jübüle” (1892) adlı oyunları izledi. Çehov, 1887’de ilk uzun oyunu “İvanov”u yazdı. “Omurgasız Avare” olarak tanımladığı oyun kahramanı İvanov, daha sonraki yıllarda yazdığı oyunlarda zaman zaman kendini gösterdi.  “İvanov”u, “Martı” (1898), “Vanya Dayı” (1899, “Üç Kızkardeş” (1901), “Vişne Bahçesi” (1904) adlı oyunları izledi.

Anton P. Çehov, öykülerinde ve oyunlarında, bir sorunu çözmekten çok, sorunu “doğru” olarak ortaya koymayı amaçladı. Bu amaca uygun olarak, karakterlerin iç dünyasını ayrıntılı vererek, motifler ve simgeler yoluyla temanın gelişimine ve anlatıma şiirsellik kazandırdı. 1901’de oyunlarının tanınmasında ve ilgi görmesinde önemli bir yer oluşturan Moskova Sanat Tiyatrosu oyuncularından Olga Knipper’le  evlendi. 1904’de Moskova Sanat Tiyatrosu Çehov’un doğum yıldönümünde “Vişne Bahçesi”ni Stanislavski yönetiminde sahneye çıkardı. Onun bu son oyunu büyük bir başarı kazandı.

On yıla yakın bir zamandır, süren ciğerlerindeki rahatsızlık arttı. Tedavi görmek için gittiği Almanya’nın Badenweiller kentinde 2 Temmuz 1904’de öldü.

Haber Kaynak: İBB Şehir Tiyatroları Basın Bürosu; İleti Haber
Haber düzenleme: Tevfik Yalçın
28 Ekim 2008

**********

 

 

Yorum Yaz / Oku